Lissewege, Ter Doest en de polders
Lang voordat er een haven was, lag hier het land van Lissewege, een van de oudste dorpen van de kuststreek.
- Schapen op de schorren: Lissewege werd waarschijnlijk in de 10e eeuw bewoond, toen grote kudden schapen op de schorren graasden; in 1027 werd het voor het eerst vermeld als Lissewega.
- Een grote parochie: de parochie van Lissewege omvatte ooit ook het huidige Zeebrugge, Heist en Knokke.
- De abdij Ter Doest: de cisterciënzers van de abdij Ter Doest wonnen land op de zee en bouwden rond 1275 een grote abdijschuur, die nog altijd overeind staat; de abdij zelf werd in 1571 door de geuzen vernield.
- Pelgrims naar Compostela: in de bloeitijd van Brugge was Lissewege welvarend; de Onze-Lieve-Vrouw-Bezoekingskerk was een bedevaartsoord en het Sint-Jakobshuis bood onderdak aan pelgrims op weg naar Santiago de Compostela.
- Het mirakelbeeld: het Mariabeeld van de kerk werd in 1586 door de geuzen vernield en vervangen door een beeld uit 1624, dat nog elk jaar op de eerste zondag van mei in processie wordt rondgedragen.
Een haven in zee: Brugge-aan-zee
Aan het eind van de 19e eeuw wilde Brugge opnieuw een rechtstreekse verbinding met de zee, en daarvoor werd een haven midden in de zee gebouwd.
- Het plan (1877): ingenieur August de Maere pleitte in 1877 voor een directe verbinding van Brugge met de zee, en koning Leopold II was een groot voorstander van een nieuwe zeehaven.
- De wet (1895): na een overeenkomst uit 1894 tussen de Staat, de stad Brugge en de ondernemers Coiseau en Cousin werd de bouw in 1895 bij wet vastgelegd: een voorhaven aan de kust, een zeekanaal en een binnenhaven in Brugge.
- Brugge-aan-zee: de voorhaven kreeg de naam Zeebrugge, Brugge-aan-zee; die naam werd voor het eerst vermeld in 1899.
- De Leopold II-dam (1907): de haven werd in 1907 officieel geopend; de havendam van ongeveer twee kilometer, gebouwd met de reusachtige kraan Titan, droeg een spoorlijn naar de veerboten naar Engeland.
- Vissers en badgasten: de vissershaven verhuisde van Heist naar Zeebrugge, en in de Strandwijk verrees in 1914 het imposante Palace Hotel.
- De vuurtoren: aan het einde van de havendam staat de vuurtoren van Zeebrugge, met een rode sector die schepen de weg wijst.
De Zeebrugge Raid van 1918
In de Eerste Wereldoorlog werd de jonge haven een Duitse marinebasis en het doelwit van een van de beroemdste aanvallen uit de oorlog.
- Een Duitse basis (1914): op 14 oktober 1914 bezetten de Duitsers de haven en maakten er een uitvalsbasis van voor hun onderzeeboten.
- Sint-Joris (1918): in de nacht van 22 op 23 april 1918, op Saint George's Day, viel de Royal Navy onder admiraal Roger Keyes de haven aan met 168 schepen en 1800 man, om de havenmond te blokkeren.
- De Vindictive: de kruiser HMS Vindictive en de veerboten Daffodil en Iris II vielen de havendam aan, terwijl oude schepen in de vaargeul tot zinken werden gebracht.
- Verwoest: in oktober 1918 werd Zeebrugge bevrijd, maar de haven lag in puin en moest worden heropgebouwd.
Tweede Wereldoorlog en wereldhaven
Na een tweede verwoesting groeide Zeebrugge in de tweede helft van de 20e eeuw uit tot een van de belangrijkste havens van Europa.
- Opnieuw opgeblazen (1944): in de Tweede Wereldoorlog bezetten de Duitsers de haven opnieuw en bliezen ze bij hun aftocht eind 1944 de haveninstallaties op.
- Bevrijd (1944): op 9 september 1944 namen de geallieerden de haven tot aan de zeesluizen in, maar Zeebrugge-dorp werd pas op 3 november 1944 bevrijd; pas in 1951 was de haven hersteld.
- Deel van Brugge (1971): sinds 1971 hoort Lissewege, en daarmee Zeebrugge, bij de stad Brugge.
- Gebouwd in zee: vanaf de jaren zeventig en tachtig werd de haven ver in zee uitgebreid, waardoor de oude vuurtorens van Heist hun functie verloren.
- De ramp met de Herald (1987): op 6 maart 1987 kapseisde vlak na vertrek uit Zeebrugge de veerboot Herald of Free Enterprise; daarbij kwamen 193 mensen om het leven.
- Een wereldhaven: Zeebrugge werd de belangrijkste haven ter wereld voor de overslag van nieuwe auto's, en sinds 2022 vormt ze met Antwerpen één havenbedrijf; tijdens een havenrondvaart ziet u de haven van dichtbij.
